Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên – Trường Quốc Học

Cách tìm nghiệm nguyên của phương trình hot nhất hiện nay được quan tâm nhiều nhất, đừng quên chia sẻ kiến thức rất hay qua bài viết này nhé!

Hướng dẫn, cách giải phương trình nghiệm nguyên qua một số ví dụ. Phương pháp: chẵn lẻ, phân tích, cực hạn, loại trừ, chia hết, lùi vô hạn,bất đẳng thức.

Tùy từng bài tập mà các em áp dụng một hay nhiều phương pháp để giải bài toán phương trình nghiệm nguyên.

I. Phương pháp 1 : Sử dụng tính chẵn lẻ

Ví dụ 1: Tìm x, y nguyên tố thoả mãn

y2 – 2×2 = 1

Hướng dẫn:

Ta có y2 – 2×2 = 1 ⇒ y2 = 2×2 +1 ⇒ y là số lẻ

Đặt y = 2k + 1 (với k nguyên).Ta có (2k + 1)2 = 2×2 + 1

⇔ x2 = 2 k2 + 2k ⇒ x chẵn , mà x nguyên tố ⇒ x = 2, y = 3

Ví dụ 2: Tìm nghiệm nguyên dương của phương trình

(2x + 5y + 1)(2|x| + y + x2 + x) = 105

Hướng dẫn:

Ta có: (2x + 5y + 1)(2|x| + y + x2 + x) = 105

Ta thấy 105 lẻ ⇒ 2x + 5y + 1 lẻ ⇒ 5y chẵn ⇒ y chẵn

2|x| + y + x2 + x = 2|x| + y + x(x+ 1) lẻ

có x(x+ 1) chẵn, y chẵn ⇒ 2|x| lẻ ⇒ 2|x| = 1 ⇒ x = 0

Thay x = 0 vào phương trình ta được

(5y + 1) ( y + 1) = 105 ⇔ 5y2 + 6y – 104 = 0

⇒ y = 4 hoặc y = $ displaystyle -frac{26}{5}$ ( loại)

Thử lại ta có x = 0; y = 4 là nghiệm của phương trình

II. Phương pháp 2 : Phương pháp phân tích

Thực chất là biến đổi phương trình về dạng:

g1 (x1, x2,…., xn­) h (x1, x2,…., xn­) = a

Ví dụ 3: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x4 + 4×3+ 6×2+ 4x = y2

Hướng dẫn: Ta có: x4 + 4×3+ 6×2+ 4x = y2 ⇔ x4 +4×3+6×2+4x +1- y2=1

⇔ (x+1)4 – y2 = 1 ⇔ [(x+1)2 -y] [(x+1)2+y]= 1

⇔ $ displaystyle left{ begin{array}{l}(x+1)_{{}}^{2}-y=1\(x+1)_{{}}^{2}+y=1end{array} right.$ hoặc $ displaystyle left{ begin{array}{l}(x+1)_{{}}^{2}-y=-1\(x+1)_{{}}^{2}+y=-1end{array} right.$

$ displaystyle left[ begin{array}{l}1+y=1-y\-1+y=-1-yend{array} right.$

⇒ y = 0 ⇒ (x+1)2 = 1 ⇔ x+1 = ±1 ⇒ x = 0 hoặc x = -2

Vậy ( x, y ) = ( 0, 0 ); ( – 2, 0 )

III. Phương pháp 3 : Phương pháp cực hạn

Sử dụng đối với 1 số bài toán vai trò của các ẩn bình đẳng như nhau:

Ví dụ 4: Tìm nghiệm nguyên dương của phương trình:

5 ( x + y + z + t ) + 10 = 2 xyzt

Hướng dẫn:

Ta giả sử x ≥ y ≥ z ≥ t ≥ 1

Ta có: 5 ( x + y + z + t ) + 10 = 2 xyzt

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-1

Do x ≥ y ≥ z ≥ 2 nên 8x – 5 ≥ 8y – 5 ≥ 11

⇒ (8x – 5) (8y – 5) = 265 vô nghiệm

vậy nghiệm của phương trình là bộ (x, y, z)

= ( 35; 3; 1; 1); (9; 5; 1; 1) và các hoán vị

IV. Phương pháp 4: Phương pháp loại trừ

Khẳng định nghiệm rồi loại trừ các giá trị còn lại của ẩn

Ví dụ 5: Tìm nghiệm nguyên dương của phương trình

1! + 2! + … + x! = y2

Hướng dẫn:

Với x ≥ 5 thì x! có tận cùng là 0 và 1! + 2! + 3! + 4! Có tận cùng là 3

Þ 1! + 2! + … + x! có tận cùng là 3, không là số chính phương (loại)

Vậy x < 5 mà x nguyên dương nên: x = {1;2;3;4}

Thử vào phương trình ta được (x = 1, y= 2); (x = 3, y= 3) là thoả mãn.

Ví dụ 6: Tìm tất cả các nghiệm nguyên của phương trình

y2 + y = x4 + x3 + x2 + x

Hướng dẫn:

Ta có : y2 + y = x4 + x3 + x2 + x ⇔ 4 y2+4y+1=4 x4 + 4 x3 + 4×2 + 4x+1

⇒ (2×2 + x ) 2 – (2y + 1)2 = (3x + 1) (x +1)

hay (2×2 + x + 1) 2 – (2y+ 1)2 = x(x-2)

Ta thấy:

Nếu x> 0 hoặc x< – 1 thì (3x + 1) (x +1) > 0

Nếu x > 2 hoặc x < -1 thì x (x-2) > 0

⇒ Nếu x>2 hoặc x< 1 thì (2×2 + x) <(2y+1)2 < (2×2 + x + 1) 2 (loại)

⇒ -1 ≤ x ≤ 2 ⇒ x = 0, 1, -1, 2

Xét x = 2 ⇒ y2 + y =30 ⇒ y = 5 hoặc y= -6

Xét x= 1 ⇒ y2 + y = 4 (loại)

Xét x = 0 ⇒ y2 + y = 0 ⇒ y (y + 1) = 0 ⇒ y = 0 hoặc y = -1

Xét x = -1 ⇒ y2 + y = 0 ⇒ y = 0 hoặc y= -1

Vậy nghệm nguyên của phương trình là:

(x,y) = (2, 5); (2, -6); (0, 0); (0, -1); (-1;0); (-1, -1)

V. Phương pháp 5: Dùng chia hết và có dư

Ví dụ 7: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 – 2y2 = 5

Hướng dẫn:

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-2

và x2 chia cho 5 có các số dư 1 hoặc 4

y2 chia cho 5 có các số dư 1 hoặc 4 ⇒ 2y2 chia cho 5 dư 2 hoặc 3

⇒ x2 – 2 y2 chia cho 5 dư ±1 hoặc ±2 (loại)

Vậy phương trình x2 – 2y2 = 5 vô nghiệm.

Ví dụ 8: Tìm x, y là số tự nhiên thoả mãn

x2 + 3y = 3026

Hướng dẫn:

Xét y = 0 ⇒ x2 + 30 = 3026 ⇒ x2 = 3025

mà xº ∈ N ⇒ x = 55

Xét y > 0 ⇒ 3y chia hết cho 3, x2 chia cho 3 dư 0 hoặc 1

⇒ x2 + 3y chia cho 3 dư 0 hoặc 1

mà 3026 chia cho 3 dư 2 (loại)

Vậy nghiệm (x,y) = (55,0)

6. Phương pháp 6 : Sử dụng tính chất của số nguyên tố

Ví dụ 9: Tìm x, y, z nguyên tố thoả mãn xy + 1 = z

Hướng dẫn:

Ta có x, y nguyên tố và xy + 1 = z ⇒ z > 3

Mà z nguyên tố ⇒ z lẻ ⇒ xy chẵn ⇒ x chẵn ⇒ x = 2

Xét y = 2 ⇒ 22 + 1 = 5 là nguyên tố ⇒ z = 5 (thoả mãn)

Xét y> 2 ⇒ y = 2k + 1 (k ∈ N) ⇒ 22k+1 + 1 = z ⇒ 2. 4k + 1 = z

Có 4 chia cho 3 dư 1 ⇒ (2.4k+1) chia hết cho 3 ⇒ z chia hết cho 3 không thỏa mãn (loại)

Vậy x = 2, y = 2, z = 5 thoả mãn

VII. Phương pháp 7: Đưa về dạng tổng

Ví dụ 10: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 + y2 – x – y = 8

Hướng dẫn:

Ta có x2 + y2 -x – y = 8 ⇒ 4 x2 + 4 y2 – 4 x -4y = 32

⇔ (4×2 – 4x +1) + (4y2 – 4y + 1) = 34 ⇔ (2x – 1)2 + (2y – 1)2 = 34

Bằng phương pháp thử chọn ta thấy 34 chỉ có duy nhất 1 dạng phân tích thành tổng của 2 số chính phương 32 và 52

Do đó ta có $ displaystyle left{ begin{array}{l}|2x-1|=3\|2y-1|=5end{array} right.$ hoặc $ displaystyle left{ begin{array}{l}|2x-1|=5\|2y-1|=3end{array} right.$

Giải ra ta được (x,y) = (2,3); (2,-2); (-1, -2); (-1, 3) và các hoán vị của nó.

Ví dụ 11: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 – 4xy + 5y2 = 169

Hướng dẫn: Ta có x2 – 4xy + 5y2 = 169 ⇔ (x – 2y)2 + y2 = 169

Ta thấy 169 = 02 + 132 = 52 + 122

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-3

Giải ra ta được (x, y) = (29, 12);(19, 12); (-19, -12); (22, 5); (-2, 5) ;(2, -5); (-22, -5); (26, 13); (-26, -13); (-13. 0); (13, 0)

VIII. Phương pháp 8: Lùi vô hạn

Ví dụ 12: Tìm nghiệm nguyêm của phương trình

x2 – 5y2 = 0

Hướng dẫn:

Giả sử x0, y0 là nghiệm của phương trình x2 – 5y2 = 0

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-4

Vậy phương trình có nghiệm duy nhất là x = y = 0

Ví dụ 13: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 + y2 + z2 = x2 y2

Hướng dẫn:

Nếu x, y đều là số lẻ ⇒ x2 , y2 chia cho 4 đều dư 1

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-5

Đặt x = 2×1, y = 2y1, z = 2z1

Ta có x+ y+z = xy

lập luận tương tự ta có x + y + z = 16 xy

Quá trình này cứ tiếp tục ta thấy (x1, y1, z1 ) là nghiệm của phương trình thì

$ displaystyle left( frac{{{x}_{1}}}{2_{{}}^{k}},frac{{{y}_{1}}}{2_{{}}^{k}},frac{{{z}_{1}}}{2_{{}}^{k}} right)$ là nghiệm của phương trình với k nguyên dương

⇒ x1 = y1 = z1 = 0

Vậy phương trình có nghiệm là (0, 0, 0)

IX. Phương pháp 9: Sử dụng tính chất nghiệm của phương trình bậc 2

Biến đổi phương trình về dạng phương trình bậc 2 của ẩn coi các ẩn khác là tham số, sử dụng các tính chất về nghiệm của phương trình bậc 2 để xác định giá trị của tham số.

Ví dụ 14: Giải phương trình nghiệm nguyên

3×2 + y2 + 4xy + 4x + 2y + 5 = 0

Hướng dẫn:

Ta có PT: 3×2 + y2 + 4xy + 4x + 2y + 5 = 0

⇒ y2 + (4x + 2)y + 3 x2 + 4x + 5 = ) (*) coi x là tham số giải phương trình bậc 2 pt (*) ẩn y ta có

Một số phương pháp giải phương trình nghiệm nguyên-6

⇒ (x- n) (x+ n) = 4 ⇒ x – n = x + n = ± 2 ⇒ x = ± 2

Vậy phương trình có nghiệm nguyên

(x, y) = (2; -5); (-2, 3)

Ví dụ 15: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 – (y+5)x + 5y + 2 = 0

Hướng dẫn:

Ta có x2 – (y+5)x + 5y + 2 = 0 coi y là tham số ta có phương trình bậc 2 ẩn x. Giả sử phương trình bậc 2 có 2 nghiệm x1, x2

Ta có: $ displaystyle left{ begin{array}{l}{{x}_{1}}+{{x}_{2}}=y+5\{{x}_{1}}{{x}_{2}}=5y+2end{array} right.$

⇒ $ displaystyle left{ begin{array}{l}5{{x}_{1}}+5{{x}_{2}}=5y+25\{{x}_{1}}{{x}_{2}}=5y+2end{array} right.$

⇒ 5 x1 + 5×2 – x1x2 = 23

⇔ (x1 -5) (x2 -5) = 2 Mà 2 = 1.2 = (-1)(-2)

⇒ x1 + x2 = 13 hoặc x1 + x2 = 7 ⇒ y = 8 hoặc y = 2

thay vào phương trình ta tìm được các cặp số

(x,y ) = (7, 8); (6, 8); (4, 2); (3, 2); là nghiệm của phương trình

X. Phương pháp 10 : Dùng bất đẳng thức

Ví dụ 16: Tìm nghiệm nguyên của phương trình

x2 -xy + y2 = 3

Hướng dẫn:

Ta có x2 -xy + y2 = 3 ⇔ (x- $ displaystyle frac{y}{2}$)2 = 3 – $ displaystyle frac{3y_{{}}^{2}}{4}$

Ta thấy (x- $ displaystyle frac{y}{2}$)2 = 3 – $ displaystyle frac{3y_{{}}^{2}}{4}$ ≥ 0

⇒ -2 ≤ y ≤ 2

⇒ y= ± 2; ±1; 0 thay vào phương trình tìm x

Ta được các nghiệm nguyên của phương trình là :

(x, y) = (-1,-2), (1, 2); (-2, -1); (2,1) ;(-1,1) ;(1, -1)

Bài tập phương trình nghiệm nguyên:

Tin tức – Tags: nghiệm nguyên, phương trình

  • Một số công thức giải nhanh bài tập trắc nghiệm hóa học

  • Các dạng toán về phương pháp khử trong tiểu học

  • Xin ý kiến mọi người liên quan đến việc gia sư

  • Các định luật, quy tắc Hóa học cần ghi nhớ

  • Cách dạy con của người Nhật từ 0 đến 18 tuổi

  • Học người Nhật cách dạy con không cần roi vọt

  • Cha mẹ cần làm gì khi con nói dối?

Nguồn: https://thietkenoithatxinh.vn
Danh mục: Hỏi Đáp

Recommended For You